İstavrit balığı, Türkiye’nin neredeyse her denizinde rahatlıkla yaşayabilen uzun ve iki kenardan hafif basık görünüme sahip olan tuzlu su balığı türüdür. İstavrit, avlanması kolay olması nedeniyle yılın bir çok döneminde ucuz bir balıktır ve bu nedenle halk arasında en çok tüketilen balık türleri arasında gelir.

İstavrit balığı, ülkemizde neredeyse her bölgede tüketilir ve lezzetli balık çeşitleri arasında yer alır.

Dünya denizlerinde yaklaşık 15 türü bulunan istavrit, hızlı, iri ve sürüler halinde gezen bir balıktır. Sürüler halinde dolaşmaları nedeniyle av mevsiminde özellikle kış aylarında avlanan balıkların büyük çoğunluğu da istavrit olmaktadır.

Trachuridae familyasının balıklarından biri olan istavrit, Türkiye’de sarıkanat istavrit (sarıkuyruk istavrit) ve karagöz istavrit (Trachurus trachurus) olmak üzere farklı şekillerde anılmaktadır. Karagöz istavrit en fazla 25 cm olurken sarıkanat istavrit 50 cm kadar boya sahip olabilir.

Hamsi, çaça, çamuka gibi küçük balıklar ve onların yavrularıyla beslenen istavrit mevsime göre göçebe olarak yaşar. Yüzeye yakın olarak yüzen bu balıklar, yakınlıklarının da etkisiyle oldukça kolay av olurlar.

İstavrit Balığının Özellikleri Nelerdir?

Vücudu yan kısımlarından hafif basık ve uzun olan istavrit balığının, yan tarafında çizgileri bulunmaktadır. Sırt kısmı gri ile kahverengi iken yan kısımları mavi ve yeşil arasındadır. İstavrit balığının gövde bölgesi ise beyazdır. Üzerinde oldukça büyük olan 80 pul bulunmaktadır. Pul sayısı büyüklüğüne bağlı olarak değişmekle birlikte genellikle 60 ile 80 arasındadır.

İstavrit Balığının su altındaki görüntüsü.

Sarıkanat ya da sarıkuyruk olarak bilinen istavrit türü, yan çizgisinin uzunluğu ile karagöz istavritten ayrılmaktadır. İstavrit balığının yüzgeçleri üzerinde birer siyah benek bulunmaktadır. Hızlı yüzücü balıklar arasında kabul edilmektedirler. Sürü halinde gezmeleri ve su altında toplu hareketleri yüzeye yakın oldukları için görenlerin dikkatini çeker. Amatör balıkçılar tarafından çapari ile avlanan istavrit, en kolay yakalanan ve en bereketli balık türlerinden biridir. Genellikle sürü halinde hareket eden istavritler, ava çıkan balıkçıların kolay kolay boş dönmemelerine yardımcı olmaktadır. Avı kolay, zahmetsiz olan bu balık türü, İstanbul’da balık avına başlayanların ilk karşılaştıkları balıklar arasındadır.

Sarıkuyruk veya sarıkanat dediğimiz istavrit türü Nisan ve Ağustos ayları arasında ürerken karagöz istavriti genellikle Mart ve Temmuz ayları arasında ürer. İstavrit balığının yavruları planktonlar ile beslenmektedir.

İstavrit Balığı Ne Zaman Tutulur ?

Türkiye’de Marmara, Ege ve Karadeniz arasında devamlı göçebe yaşayan istavrit, Marmara’da 20 cm, Ege’de 30 cm boylarında olur. Sonbahar ile birlikte Marmara’da görülmeye başlayan bu balıklar, ilkbaharda yine Karadeniz’e dönerler. Marmara bölgesinde boyu küçük olan istavritlere kıraça adı verilmektedir.

Kasım ve Şubat aylarında gereken büyüklüğe ulaşan istavritler, en çok bu iki ayda lezzetli olmaktadır. Ancak özellikle Karadeniz ve İstanbul Boğazı’nda yaz mevsimi boyunca istavrit avı yapmak mümkündür.

Ülkemizde genellikle en fazla 30 cm boylarında tutulsa da istavrit obur bir balık olup dev boyutlara ulaşabilirler. Ülkemizde tutulan en büyük istavrit 9 kilo 200 gram ağırlığındadır ve Marmara Denizinde yakalanmıştır.

Sürüler halinde yaşayan istavrit balığı başta palamut, torik, lüfer ve orkinos gibi etçil balıklar tarafından kolayca avlanır. Benzer şekilde balıkçılar tarafından da kolay avlanmasının nedeni sürü halinde yaşamasıdır.

İstavrit Balığının Faydaları Nelerdir ?

İstavrit balığı, özellikle kadınlarda hormonal dengenin düzenlenmesine yardımcı olan bir balıktır. Damar esnekliği kazandıran istavrit, kan akışı ve dengesi için de faydalıdır. A, B2, B6, B12, C vitaminlerine sahip olan istavrit, içerdiği selenyum sayesinde kansere karşı mücadelede önem teşkil etmektedir. Bağışıklık sistemini destekleyen istavrit balığı, av mevsiminde haftada 2 kez yenmelidir.

İstavrit balığı;

⇒ Damarların esnekliğini güçlendirir.

⇒ Kötü kolesterol seviyesinin ve yüksek kan basıncının düşürülmesine yardım eder.

⇒ Selenyum sayesinde kanserle savaşmada destekleyicidir.

⇒ Hafıza güçlendirici etkisi vardır.

⇒ Metabolizmayı düzenleyerek bağışık sistemini güçlendirir.

İstavrit Balığı Besin Değerleri

100 gram istavrit yaklaşık olarak;

⇒ 127 kcal
⇒ 15,7 gr. protein
⇒ 6,8 gr. yağ
⇒ 31 mg. magnezyum
⇒ 10 mg. iyot
⇒ 0,09 mg. B1 vitamini (tiyamin)
⇒ 0,3 mg. B2 vitamini (riboflavin)
⇒ 9 mg. B3 vitamini (niyasin)
⇒ B12, A ve B vitaminleri içerir

İstavrit Balığının Türleri Nelerdir ?

Türkiye’de 2-3 çeşidi ile bilinen istavrit, yaklaşık 15 türü bulunan bir balık türüdür. Karagöz istavriti (Trachurus trachurus) olarak bilinen istavrit türü, Marmara denizi balıklarındandır. Sonbaharda Marmara’da görülen bu balıklar boğazda av yapanların ilk denk gelecekleri balıktır. Sarıkanat istavrit (Trachurus mediterraneus), yaz döneminde Karadeniz’de görülen balıklardan biridir. Kasım ayı itibariyle İstanbul’a döner. En çok Tekirdağ’da avlanan sarıkanat istavrit, 50 cm büyüklüğe ulaşabilmektedir.

Akdeniz, Marmara ve Karadeniz’de türleri farklılık gösteren istavrit, Sarıkanat istavritten karagöz istavrite kadar birçok çeşidi Türkiye’de bulunmaktadır.

Mavi istavrit (Trachurus picturatus) türü ise Ege’de görülen istavrit çeşididir. Marmara denizine çıkmadıkları için o bölgenin avına dâhil değildir. En fazla 25 cm büyüklüğe ulaşabilmektedir. Bilinen türlerinin dışında; yeşil sırtlı istavrit (Trachurus declivis), kap istavriti (Trachurus capensis), Arap istavriti (Trachurus indicus), Afrika istavriti Trachurus delagoa), ve Japon istavritidir (Trachurus japonicus).

İstavrit Nasıl Tutulur ?

İstavrit, yakalanması en kolay balık türleri arasında gelir. Marmara denizi veya Karadeniz sahilinde 3-5 metre derinliğe olta atacak her yerde istavrit tutmak mümkündür. Bunun için basit bir olta makinesi ve istavrit çaparisi yeterlidir. Ayrıca küçük bir sandal ile denize açılıp 15-20 metre derinlikte çapari ile çok kolay yakalanabilir.

Önerdiğimiz ürünler arasında istavrit avı için uygun basit olta makineleri bulunmaktadır. Bunlardan birini sipariş ederek istavrit avı yapabilirsiniz.